Ouderverstoting als narcistische reactie op de scheiding.

Omwille van de leesbaarheid is steeds ‘hij’ gebruikt in de tekst. Waar ‘hij’ staat kan uiteraard ook ‘zij’ gelezen worden.

Het Parental Alienation Syndrome oftewel ouderverstoting, werd door psychiater Richard Gardner (1984) als volgt gedefinieerd: “Een afwijking bij kinderen, die zich bijna uitsluitend voordoet in de context van conflicten rond ouderlijk gezag. Primaire kenmerk is de campagne gericht op het denigreren van een goede liefhebbende ouder, een campagne waar geen rechtvaardiging voor is. Het is het resultaat van de combinatie van de indoctrinatie van een programmerende (hersenspoelende) ouder en de eigen bijdrage van het kind aan de verkettering van de ouder die doelwit is”.

De kern van het probleem van ouderverstoting ligt niet bij het kind, maar bij de narcistische ouder (borderliner/sociopaat/psychopaat). Met een scheiding wordt de narcist ontmaskerd en probeert deze uit alle macht om dat gezichtsverlies weer af te dekken, door zich achter zijn kind te verschuilen. Een narcist beschouwt zijn kind als een persoonlijke egoboost en een verlengstuk van zichzelf. Hij zal er alles aan doen om het kind na de scheiding bij zich te houden. Dit kan extreme vormen aannemen, van het frustreren van het contact, tot aan valse beschuldigingen van verwaarlozing, mishandeling of zelfs seksueel misbruik.

Ouderverstoting wordt veroorzaakt door een verborgen hechtingstrauma van de narcist, dat met een scheiding wordt getriggerd. Oude gevoelens van minderwaardigheid en verlatingsangst komen daarbij naar boven. Een narcist kan niet rouwen en hij zal het verdriet van het trauma gelijk omzetten in boosheid. Die boosheid wordt op de ex-partner geprojecteerd. Hij wordt als dader gezien van de eigen pijnlijke gevoelens. De ex- partner wordt door het getriggerde trauma als een bedreiging gezien. Die angst wordt met een lastercampagne op het kind overgedragen, waardoor het kind op zijn beurt ook bang wordt voor zijn ouder. Het kind wordt zo ernstig gehersenspoeld, dat het door het ontstane loyaliteitsconflict het contact met zijn liefdevolle ouder ‘zelf’ verbreekt.

Het verstoten van een ouder veroorzaakt een complex rouwproces, dat lijkt op het overlijden van een ouder. Het rouwproces kan alleen niet worden afgesloten, omdat de ouder nog steeds in leven is, en de pijn daarvan wordt elke keer geopend bij het contact met de ouder. Hoe aardiger die ouder is en hoe opener hij is om contact mee te maken, hoe sterker het gevoel wordt uitvergroot. Het kind ervaart dan nog meer pijn en dat maakt hem alleen maar bozer. De pijn wordt weer minder als hij niet bij hem is en dat levert een vertaalfout van zijn gevoelens op. Door een creatieve misinterpretatie van zijn gevoel gaat hij denken dat zijn ouder iets verkeerd doet, waardoor hij die pijn ervaart als hij bij hem in de buurt is. Dat verstoorde gevoel wordt ook nog eens bevestigd en versterkt door de narcistische ouder.

Bij ouderverstoting wordt de pijn van de narcist op het kind overgedragen, alsof het kind met een virus wordt besmet. Het kind wordt in de rol van het gewonde innerlijke kind van de narcist gedwongen. In dat rollenspel krijgt de andere ouder ten onrechte een rol als misbruiker toebedeeld. Toch blijft niets voor eeuwig verborgen. Het boemerang effect van ouderverstoting is dat manipulaties van een narcist uiteindelijk een keer worden doorzien en dat het recht in zijn gezicht terugkeert.

Ouderverstoting is verkapte kinderdiefstal, waarbij net als bij het Stockholm syndroom, het kind achter gesloten deuren emotioneel wordt gekaapt door een rancuneuze ouder. Het kind wijst een liefdevolle ouder af en gaat zich hechten aan een misbruikende ouder, waarmee het zelf een hechtingstrauma oploopt. Het ontbreken van één van de ouders, maakt dat het kind wordt afgesloten van zijn wortels. Dat kan allerlei problemen geven, want de andere ouder is onontbeerlijk om een eigen identiteit te ontwikkelen. Daarnaast is die andere ouder ook nodig om een zekere hechting en een gevoel van veiligheid op te bouwen. Het kind krijgt dus een onveilige relatie sjabloon mee.

Wat is de rol van de jeugdzorg en justitie in deze?

Natuurlijk zouden rechtbanken en maatschappelijk werk een grote bijdrage kunnen hebben in het voorkomen of bestrijden van ouderverstoting. Helaas wordt ouderverstoting (nog) niet voldoende onderkend in de reguliere hulpverlening en de rechtspraak. Dit komt doordat ze enerzijds onvoldoende kennis hebben van narcisme en daardoor op narcisme gestoeld gedrag niet doorzien.

De hersenspoelende ouder stelt zich in contact met instanties vaak als slachtoffer (en/of redder) op. Hij trekt de kinderen in die rol mee (ze tonen immers angst en haat naar de verstoten ouder). Een hulpverlener, die zich niet bewust is van zijn eigen valkuil en niet voldoende bekend is met narcisme, zal onherroepelijk binnen de kortste keren ‘een marionet’ zijn in het poppenspel van de hersenspoelende ouder. Hij wordt, net als de kinderen, onbewust in de rol van handlanger gemanipuleerd, met het doel de isolatie van de verstoten ouder te bewerkstelligen.

Een verstoten ouder die dit ziet gebeuren, kan, vanuit onrechtvaardigheidgevoel, onbegrip en ongeloof, emotioneel helemaal uit zijn dak gaan. De grote machteloosheid roept een wirwar van diepe wanhoop, angst en woede op. Deze emotionele labiliteit maakt hem, in bijzijn van anderen, nog ongeloofwaardiger voor de buitenwereld. Een verstoten ouder die uit woede en machteloosheid zijn zelfbeheersing verliest bij de rechtbank of jeugdzorg zal angst oproepen en niet serieus genomen worden. Daarmee loopt hij de kans de dossiers in te gaan als ‘een agressieve ouder die niet in staat is een veilige basis te bieden aan de kinderen’. Dit heeft tot gevolg dat de hersenspoelende ouder alle zeggenschap over de kinderen krijgt, en dat was waar de narcist op uit was. Hij heeft precies voor elkaar gekregen wat hij wilde: zijn (ex-)partner tot de grond afbreken.

Ik sta machteloos.

De verstoten ouder kan echter wel een rol van betekenis hebben in het ombuigen van deze destructieve gezinsrelaties. Hij is degene die, tot op bepaalde hoogte, ziet wat er aan de hand is. Omdat hij in een sterk geïsoleerde positie is gemanoeuvreerd, heeft hij het gevoel niets te kunnen betekenen: de verstoten ouder bevindt zich in een hulpeloze en machteloze toestand, een trauma-ervaring. In zijn rol van slachtoffer in deze, zal hij zijn eigen kracht en eigenwaarde weer moeten vinden om zichzelf uit deze ‘uitzichtloze situatie’ te trekken.

Een diep begrip van wat er in essentie speelt bij ouderverstoting is noodzakelijk om uit de greep van de narcistische (ex-)partner te komen en de hoop en het vertrouwen te kunnen behouden/hervinden met betrekking tot de hereniging met zijn kinderen.

Belaagd door de emotionele reacties (afwijzing) van de kinderen, is de verstoten ouder geneigd te vergeten dat zijn kinderen niet autonoom reageren, maar daartoe gemanipuleerd zijn. De kinderen zitten reageren vanuit overlevingsgedrag. Als de verstoten ouder dit inziet en dit steeds opnieuw voor ogen houdt, dan zal hij zich minder gekwetst gaan voelen door het gedrag van de kinderen. Hij kan door het uiterlijke gedrag heen kijken en rekening houden met de positie waarin de kinderen gemanoeuvreerd zijn. De kinderen zijn in wezen net als hij getraumatiseerd en slachtoffer, hoewel ze zich als dader gedragen. Wetende dat het overlevingsgedrag van de kinderen gemanipuleerd is door de (ex-)partner, kan hij opnieuw liefdevol en open reageren naar de kinderen toe. Daarmee voldoet hij niet meer aan het beeld dat de narcistische (ex-)partner van hem wil neerzetten naar de kinderen en de buitenwereld toe en waartoe hij gemanipuleerd wordt (het beeld van de boze, agressieve labiele ouder). Tegelijkertijd zal hij zichzelf moeten trainen om zijn emoties naar zijn kinderen en naar zijn (ex-)partner toe te beheersen. Hij zal zichzelf moeten dwingen in een stoïcijnse houding naar zijn (ex-partner en tegelijkertijd zijn hart onvoorwaardelijk blijven open te stellen naar zijn kinderen.

De kinderen zien dan enerzijds een nieuw beeld, dat niet meer strookt met het oude beeld dat van de verstoten ouder werd neergezet. Hiermee ontstaat een tegenstelling bij de kinderen, waardoor er van binnenuit ruimte komt voor twijfel met betrekking tot oude overtuigingen. Anderzijds ervaren de kinderen op den duur echte veiligheid en liefde waar ze naar op zoek zijn, maar nu bij de verstoten ouder. Deze ouder heeft geleerd vanuit onvoorwaardelijke liefde naar zijn kinderen toe te reageren: zelfs als ze hem afwijzen, kan hij liefdevol en open reageren en contact houden. Het zal duidelijk zijn, dat dit een zeer grote inspanning vraagt van de verstoten ouder.

Het is belangrijk dat de verstoten ouder geloof blijft houden in zichzelf of opnieuw in zichzelf gaat geloven en blijft hopen en vertrouwen op een hereniging met de kinderen. Hij zal daar ook in moeten blijven investeren, ook als in eerste instantie (positieve) reacties van de kinderen achterwege blijven. Dit vraagt van de verstoten ouder een groot geduld en doorzettingsvermogen om blij te zijn met elke kleine positieve sprankeling vanuit de kinderen. De liefdevolle begripvolle ouder is genoodzaakt tot geduld: wachten totdat de kinderen zich veilig en sterk genoeg voelen om hun overlevingsmechanisme los te laten. En dit vereist natuurlijk dat de kinderen zich ook bewust gaan worden van de mishandeling door de narcistische ouder.

Tijdens dit proces is het van belang dat de verstoten ouder ondertussen aan zijn eigen trauma werkt en zich bevrijdt uit de machteloze en wanhopige positie waarin hij is gemanoeuvreerd. Als hij zijn eigen kwetsuur oplost, kan hij zijn hart volledig openstellen naar zijn kinderen. Op zijn manier kan hij via ‘creatieve ingangen’ liefdevol contact blijven zoekenen vinden, waarbij hij ondertussen er aan werkt zijn eigen leven weer op de rails te krijgen.

Hoop doet leven.

Meer lezen: Ouders en hun ouderverstoting- PAS Tom Janssen van JATO, coacht en bege­leidt gescheiden ouders inzake ouderverstoting. Tom is ervaringsdeskundige. Na de scheiding kon hij acht jaar lang zijn zonen ont­moeten zoals afgesproken. Tot de advo­caat van de ex meldde dat de oudste een psychologisch trauma had overgehouden aan het weekend bij zijn vader en dat het bezoekrecht werd opgezegd.
Clemi Teggelaar, schrijfster van IKSBIE en slachtoffer van ouderverstoting kan haar kinderen niet bereiken en wilde haar liefde uiten via het voorwoord in IKSBIE in de hoop dat ze dit lezen.

Bron: crystalhealing.nl – solvie.nl

Eén reactie

  1. Cindy

    Beste, Tom Janssens kent me , heb reeds een paar contact met hem gehad, vecht al 4 jaar tegen mijn ex , die door haar problematiek , mijn kindjes totaal brainwaschd . Maar dit artikel slaagt de nagel op de kop. Ja dat is de houding die je als verstoten ouder moet aanhouden. Hoe moeilijk ook Hoeveel bittere pillen je moet slikken. Heb net een vriend verloren, die de strijd niet meer aankon. En waar zijn zijn kinderen nu mee geholpen? Neen we moeten volhouden. Binnenkort verschijn ik opnieuw voor de rechtbank. En ik zelf mijn verhaal doen. Wat heb ik te verliezen, slechter kan het niet worden. Het ongeloof van de instantie s zoals kinderpsychologen en begeleidingen is groot. Vaak kennen ze het fenomeen nog niet eens. Cindy

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: