Het narcistisch slachtoffer syndroom: waarom jij steeds zieker wordt en hij ongedeerd lijkt

Identiteitsstoornis

Hoe langer je in de toxische relatie blijft hangen, hoe meer je jezelf verliest. Het lijkt wel alsof iemand je zachtjes en traag uitgumt.

Beetje per beetje vervagen je contouren, je vormen en je inhoud (persoonlijkheid). ‘Ik mis MIJ’ en ‘Wie ben ik?’ zijn veelvoorkomende uitspraken van slachtoffers van NSS.

Totale uitputting

De narcist eist steeds meer van jou. Vooral dat je je grenzen verlaagt. Zo slaagt hij/zij erin iedere verantwoordelijkheid op jou af te schuiven.

Je bent zeer gewillig omdat je jezelf voortdurend wilt/moet bewijzen en neemt zonder het te beseffen bijna alles op je schouders (kinderen, werk, huishouden).

Je geeft, geeft en geeft… maar de narcist doet er niks mee. Bovendien is moe of ziek zijn voor de narcist nooit een geldige reden om niet meer te geven.

Cognitieve dissonantie

De contradictie die de narcist zaait, zorgt ervoor dat je in constante verwarring leeft.

Er is namelijk een grote kloof tussen zijn/haar woorden en de bijhorende daden. Je gaat bij de narcist in no time van liefde naar haat. Van lief naar gemeen.

Als je erover begint, zal de narcist verontwaardigd reageren: ‘Hoe durf je te beweren dat ik niet van je hou?’, ‘Daar zou ik jou nooit van beschuldigen’.

Deze quasi-dramatische uitspraken nemen indirect de aandacht weg van de narcist zelf. Hij/zij kaatst figuurlijk de bal terug. Je leeft dus voortdurend in complete verwarring.

Eindeloos piekeren

‘Waarom zegt hij/zij dit en doet dan dat?’

De narcist houdt je de hele dag bezig. Je moet immers altijd op je hoede zijn voor ‘mijnenvelden’, je probeert hem/haar een stapje voor te zijn, je vraagt je voortdurend af wat er mis is en hoe je het goed kunt krijgen.

Hierdoor hou je geen ruimte meer over om aan jezelf te denken. Je hoofd werkt overuren.

Brain fog

Er onttrekt zich als het ware een mist in je hoofd. Vergeetachtigheid, een haperend geheugen en ‘niet meer goed kunnen nadenken’.

Je gedachten lijken gehuld in een dikke mist (brain fog) waardoor je niet meer helder kunt denken. Het lukt je niet om je te concentreren.

Aan jezelf twijfelen

Je bent een genereus en positief persoon, tenminste dat dacht je. Of niet? Door projectie word je als de narcist omschreven. Je hoort telkens dat JIJ het probleem bent. Als je vergeeft, gaat de narcist verder; als je ontploft, word jij labiel genoemd. Het lijkt wel een vorm van volwassen Münchhausen-by-proxy: ze maken je ziek en zeggen dan dat jíj hulp moet zoeken.

PTSS

Mensen met een posttraumatische stressstoornis hebben last van symptomen die in drie groepen te verdelen zijn: herbelevingen, vermijden en spanning.

Dit syndroom werd oorspronkelijk vastgesteld bij oorlogsveteranen. Leven met een narcist is je voortdurend begeven op een mijnenveld. Het is als leven in (emotionele) oorlog. Je kan je nooit meer ontspannen (want dan gaat het mis), je bent voortdurend op je hoede.

Angst overheerst. Je slaappatroon is ontregeld, angstaanvallen overvallen je, je hebt last van nachtmerries die verwijzen naar de chaos in je wakkere leven (rampen zoals storm, ravijn, de weg kwijt zijn).

Depressie

Door je systematisch naar beneden te halen, verlies je je geluksbeleving. Je glans gaat eraf, je passie is verdwenen.

De narcist heeft je alle passies ‘afgeleerd’. Telkens je van iets genoot, werd je verweten dat je enkel interesse had voor die passie.

Je gaat onbewust een negatieve associatie maken met passie. Passie is gelinkt aan ruzie. Je voelt een grote leegte binnen jezelf.

Vergelijk eens foto’s van vóór de narcist met een foto van nu. Het licht in je ogen is gedoofd, je stem klinkt anders. Je bent emotioneel ontkoppeld van jezelf.

Je OVERleeft.

Verslaafd aan de narcist

Ook als je eenmaal begrijpt dat de narcist je (emotioneel) misbruikt, kun je niet zonder. Je blijft hopen en hunkeren naar zijn/haar goedkeuring en liefde. Het is niets minder dan een obsessie.

Om dit te verbreken heb je de no contact-regel hard nodig. Deze biedt je de ruimte en rust om te genezen en af te kicken.

Je schuldgevoel is (ten onrechte) overontwikkeld

Een voorbeeld: als je het naar je zin hebt in gezelschap, dan zal de narcist je een snijdende blik toewerpen.

Je valt dan gelijk stil, alle plezier stroomt weg en je aandacht is weer exclusief voor hem. Je zal er nu alles aan doen om het hem/haar weer naar de zin te maken.

De onderliggende reden hiervoor is dat de narcist redeneert: ‘Ik ben niet gelukkig, dus jij ook niet’.

Emotionele afzondering

Emotionele afzondering staat voor het zich terugtrekken in passiviteit om zich tegen leed te beschermen.

Het is een copingmechanisme dat optreedt als er acute bedreigingen van lichamelijke en/of geestelijke integriteit optreden.

De emoties worden teruggetrokken en niet meer geassocieerd met de rest van het lichaam. Dit gaat ook na het einde van de relatie even door.

Je moet jezelf als het ware terug ontvriezen. Tijd, rust en therapie zullen dit proces gunstig beïnvloeden.

Verhoogde prikkelbaarheid

Je bent snel getriggerd, ontploft bij het minste. Je kan zeer weinig verdragen. Dit werkt opnieuw in het voordeel van de narcist. Hij/zij zal dit dankbaar tegen je gebruiken.

Gevoelig voor verslavingen

Je bent nu extra vatbaar voor verslavingsgedrag. Vluchten in eten, tv kijken, drugs, alcohol of/en kalmeer- en slaappillen is een veelvoorkomend probleem als je dag in, dag uit met emotionele mishandeling geconfronteerd wordt.

Destructief handelen

De druk van de narcist zal je tot wanhoop drijven.

Door alle eerder vermelde symptomen van NSS is het niet ongewoon om als respons hierop destructief gedrag (op het werk, in de familie, financieel) te gaan vertonen.

Je (lage) zelfbeeld wordt helemaal vernietigd door de narcist waardoor geen enkele vorm van zelfwaarde nog overblijft en je je overgeeft aan zelfdestructie.