Waarom je kind de dwingende ouder beschermt– en jou niet

Alle focus op de dwingende ouder

Je hebt je kind nooit verantwoordelijk willen maken voor jouw verdriet. Je probeerde overeind te blijven, ook wanneer je vanbinnen brak. Je wilde dat je kind vrij over de andere ouder kon praten en van beide ouders mocht houden.

Je vroeg niet om troost, koos je woorden zorgvuldig en probeerde de pijn van de scheiding niet op de schouders van je kind te leggen.

En toch lijkt juist de andere ouder alle aandacht, bezorgdheid en bescherming te krijgen.

Je kind houdt voortdurend in de gaten hoe het met die ouder gaat. Het zoekt verklaringen voor kwetsend gedrag, verzacht wat er is gebeurd en praat recht wat eigenlijk krom is.

Zodra jij iets benoemt, voel je hoe je kind zich innerlijk schrap zet. Voor je het weet, zit het niet meer tegenover jou als jouw kind, maar als verdediger van de andere ouder.

En jij? Jij krijgt te horen dat je sterk bent. Dat jij jezelf wel redt.

Dat kan intens pijnlijk en oneerlijk voelen. Niet alleen omdat je kind de andere ouder beschermt, maar ook omdat jouw pijn nauwelijks lijkt te bestaan.

Alsof juist jouw keuze om je kind niet met jouw emoties te belasten ertoe heeft geleid dat niemand nog vraagt wat dit alles met jou doet.

Toch betekent dit gedrag niet automatisch dat je kind meer van de andere ouder houdt.

Het kan juist betekenen dat je kind bij jou niet het gevoel heeft dat het verantwoordelijk is voor jouw emotionele evenwicht.

Bij jou mag het de zorgtaak loslaten. Bij de andere ouder lukt dat niet.

In dit artikel gebruik ik ‘papa’ of ‘vader’. De dwingende, emotioneel afhankelijke of claimende ouder kan vanzelfsprekend ook de moeder zijn. Deze dynamiek is niet gendergebonden.

Bij een dwingende ouder raakt de zorg ongelijk verdeeld

In een veilig en emotioneel gezond gezin kan een kind natuurlijk aanvoelen dat een ouder verdrietig, ziek of kwetsbaar is. Het kan tijdelijk wat meer aandacht aan die ouder geven, een knuffel komen brengen of vragen of alles goed gaat. Dat hoort bij de ontwikkeling van empathie.

Maar het kind blijft niet verantwoordelijk voor het emotionele evenwicht van die ouder.

Het hoeft diens stemming niet voortdurend te bewaken en is niet bang voor wat er gebeurt wanneer het een andere mening heeft, aandacht aan de andere ouder geeft of gewoon met zichzelf bezig is.

Bij een dwingende, controlerende of emotioneel afhankelijke ouder kan iets anders ontstaan. Het kind merkt al vroeg dat de ene ouder meer bevestiging, aanpassing en aandacht nodig heeft dan de andere.